కాకినాడ తీరాన మరణ మృదంగం: అభివృద్ధి ముసుగులో పేలుతున్న శవాల దిబ్బలు

కాకినాడ తీరాన మరణ మృదంగం:
అభివృద్ధి ముసుగులో
పేలుతున్న శవాల దిబ్బలు

ఆంధ్రప్రదేశ్కు తూర్పున ప్రకృతి ఒడిలో ప్రశాంతంగా ఒదిగి ఉండే కాకినాడ నగరం, ఆ రోజు ఒక్కసారిగా భీతావహంగా మారిపోయింది. ఫిబ్రవరి 21వ తేదీన మధ్యాహ్న సమయం.. సూర్యుడు నడినెత్తికి వస్తున్న వేళ, నగర శివార్లలోని పారిశ్రామిక ప్రాంతం నుండి వినిపించిన ఆ భీకర శబ్దం బాంబు పేలుడును తలపించింది. అది కేవలం ఒక కెమికల్ ఫ్యాక్టరీలోని రియాక్టర్ పేలుడు మాత్రమే కాదు, నిరుపేద కార్మికుల కడుపులు మండిన ధ్వని. క్షణాల్లో ఆకాశమంతా నల్లటి పొగ మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. గాలిలో విషవాయువుల వాసన, చెవులు చిల్లులు పడే హాహాకారాలు.. ఆ దృశ్యం చూస్తుంటే కాకినాడ తీరం రక్తసిక్తమైనట్లు అనిపించింది. ఫ్యాక్టరీలో పని చేస్తున్న యువకులు, తమ కుటుంబాలను కాపాడుకోవడానికి చెమటోడ్చే సామాన్య జీవులు, ఒక్క క్షణంలో మాంసపు ముద్దలుగా మారిపోవడం అమానవీయం. ఈ ఘటన విన్న ప్రతి హృదయం ద్రవించిపోయింది, కానీ పాలకుల హృదయాల్లో మాత్రం చలనం కలిగినట్లు కనిపించడం లేదు.

పుష్కర కాలంగా సాగుతున్న మారణకాండ
కాకినాడ పేలుడు అనేది ఒక వివిక్త సంఘటన కాదు, ఇది గత 12 ఏళ్లుగా సాగుతున్న పారిశ్రామిక మారణకాండలో మరో రక్తపు మరక మాత్రమే. గడచిన పుష్కర కాలంలో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ నుండి నేటి ఆంధ్రప్రదేశ్ వరకు మనం పారిశ్రామిక భద్రతలో ఘోరంగా విఫలమయ్యామని చెప్పడానికి అనేక నిదర్శనాలు ఉన్నాయి. గ్యాస్ లీకేజీ వల్ల వందలాది మందిని బలితీసుకున్న ఎల్జీ పాలిమర్స్ ఘటన నుండి, గతేడాది జరిగిన ఫార్మా కంపెనీల పేలుళ్ల వరకు.. లెక్కలేనన్ని ప్రాణాలు గాలిలో కలిసిపోయాయి. ప్రతి ప్రమాదం జరిగినప్పుడు ప్రభుత్వం ఉన్నత స్థాయి విచారణ అంటుంది, కమిటీలను వేస్తుంది, బాధితులకు కొంత నగదు విసిరేసి చేతులు దులుపుకుంటుంది. కానీ, అసలు ఆ రియాక్టర్లు ఎందుకు పేలుతున్నాయి? భద్రతా ప్రమాణాలు ఎందుకు గాలికి వదులుతున్నారు? అనే మూల కారణాల జోలికి ఏ ప్రభుత్వం వెళ్లకపోవడం శోచనీయం. ఒక దశాబ్ద కాలంలో రాష్ట్రంలో జరిగిన పారిశ్రామిక ప్రమాదాలను గమనిస్తే, నిబంధనలు కేవలం కాగితాల మీద సంతకాలకే పరిమితమయ్యాయని స్పష్టమవుతోంది.

నిర్లక్ష్యం ఎవరిది?

వ్యవస్థలో వేళ్లూనుకున్న వైఫల్యం
ఒక పరిశ్రమ స్థాపించినప్పుడు దానికి కాలుష్య నియంత్రణ మండలి, అగ్నిమాపక శాఖ, ఫ్యాక్టరీల తనిఖీ విభాగం ఇలా అనేక శాఖల నుండి అనుమతులు కావాలి. మరి ఇన్ని శాఖల పర్యవేక్షణ ఉన్నప్పటికీ, పాతబడిన రియాక్టర్లతో పనులు ఎలా చేయిస్తున్నారు? కాకినాడ ఘటనలో పేలిన రియాక్టర్ కాలం చెల్లిపోయిందని, దానిని మార్చమని కార్మికులు మొరపెట్టుకున్నా యాజమాన్యం వినలేదని వస్తున్న వార్తలు వింటే అధికారుల నిర్లక్ష్యం ఏ స్థాయిలో ఉందో అర్థమవుతుంది. పారిశ్రామికవేత్తల లాభాల వేటలో అధికారుల అవినీతి తోడైతే, అది సామాన్యుడి ప్రాణాలకు ఉరితాడుగా మారుతోంది. 12 ఏళ్లుగా జరిగిన ఏ ప్రమాదంలోనూ పెద్ద చేపలు జైలుకు వెళ్లిన దాఖలాలు లేవు. కేవలం చిన్న స్థాయి ఉద్యోగులపై చర్యలు తీసుకుని, అసలు దోషులను రక్షిస్తున్న తీరు ప్రభుత్వాల పట్ల ప్రజల్లో ఉన్న నమ్మకాన్ని హరించివేస్తోంది.

కన్నీరు మున్నీరైన బాధితుల సంసారాలు
ఈ పేలుళ్ల వల్ల పోయేది కేవలం ప్రాణాలు మాత్రమే కాదు, ఆ కుటుంబాల భవిష్యత్తు. కాకినాడ ప్రమాదంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారిలో ఎక్కువ మంది 20 నుండి 35 ఏళ్ల లోపు యువకులే. ఇంటికి పెద్ద దిక్కుగా ఉండి, పిల్లల చదువులు, తల్లిదండ్రుల వైద్యం కోసం కష్టపడుతున్న వారు ఇవాళ విగతజీవులుగా పడి ఉండటం చూస్తుంటే ఆ గ్రామాల్లో విషాదం తాండవిస్తోంది. “అయ్యా, ఉదయం అన్నం తిని వెళ్ళిన నా కొడుకు ఇప్పుడిలా గుర్తు పట్టలేని స్థితిలో ఉన్నాడు” అని ఏడుస్తున్న ఆ తల్లిని ఏ ప్రభుత్వం ఓదారుస్తుంది? వారు ప్రకటించే ఐదు లక్షలో, పది లక్షలో ఆ కొడుకును తిరిగి తెస్తాయా? బాధితుల కుటుంబాల్లో నెలకొన్న శోకం వర్ణనాతీతం. ఆసుపత్రుల్లో గాయాలతో మృత్యువుతో పోరాడుతున్న వారి పరిస్థితి చూస్తుంటే, పారిశ్రామికాభివృద్ధి అంటే మనుషుల ప్రాణాలను బలితీసుకోవడమేనా అనిపిస్తోంది.

పర్యావరణ విధ్వంసం మరియు ప్రజారోగ్యం
కాకినాడ పేలుడు వల్ల వెలువడిన రసాయనాలు ఆ చుట్టుపక్కల మడ అడవులకు, సాగు భూములకు పెద్ద ముప్పుగా మారాయి. గాలిలో కలిసిన విషవాయువుల వల్ల స్థానికులకు కంటి మంటలు, శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు తలెత్తుతున్నాయి. గత పదేళ్లలో ఇలాంటి రసాయన ప్రమాదాల వల్ల ఆయా ప్రాంతాల్లో క్యాన్సర్ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులు పెరిగాయని పలు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. పారిశ్రామిక అభివృద్ధి పేరుతో మన ప్రకృతిని, ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెడుతున్నామా అన్న సందేహం కలుగుతోంది. అభివృద్ధి అనేది మనిషి సుఖంగా బతకడానికి ఉండాలి కానీ, మనిషి ఆరోగ్యాన్ని హరించి శవాలను తయారు చేయడానికి కాదు. అధికారుల అలసత్వం వల్ల కలుషితమవుతున్న జలవనరులు భవిష్యత్ తరాలకు తీరని అన్యాయం చేస్తున్నాయి.

ఇకనైనా పాలకులు మేల్కొంటారా?
కాకినాడ తీరాన వినిపించిన ఈ ఆర్తనాదాలు ఇకనైనా ప్రభుత్వాల కళ్ళు తెర్పించాలి. గత 12 ఏళ్ల వైఫల్యాలను గుణపాఠంగా తీసుకుని, పారిశ్రామిక భద్రతపై కఠినమైన చట్టాలు తీసుకురావాలి. భద్రతా ప్రమాణాలు పాటించని పరిశ్రమల లైసెన్స్లను తక్షణమే రద్దు చేయాలి. కేవలం డబ్బుతో ప్రాణాలను వెలకట్టే సంస్కృతికి స్వస్తి పలికి, ప్రతి కార్మికుడి ప్రాణానికి భద్రత కల్పించాలి. కాకినాడ బాధితులకు న్యాయం జరగాలి,

—————————————————————————