మంటల్లో మధ్యప్రాచ్యం: ఇరాక్ యుద్ధ మేఘాల నీడన  భారత ఇంధన భద్రత మరియు వ్యూహాత్మక సవాళ్లు!

మంటల్లో మధ్యప్రాచ్యం: ఇరాక్ యుద్ధ మేఘాల నీడన 

భారత ఇంధన భద్రత మరియు వ్యూహాత్మక సవాళ్లు!

————————————————–————-

ఇరాక్ దేశం గత రెండు దశాబ్దాలుగా నిరంతర సంఘర్షణలకు నిలయంగా మారింది. 2003లో సద్దాం హుస్సేన్ పతనం తర్వాత అక్కడ ప్రజాస్వామ్యం చిగురిస్తుందని ప్రపంచం ఆశించినప్పటికీ, వాస్తవ పరిస్థితులు దానికి భిన్నంగా తయారయ్యాయి. నేడు 2026వ సంవత్సరంలో, ఇరాక్ ఒక సార్వభౌమ దేశం కంటే కూడా అంతర్జాతీయ శక్తుల యుద్ధ క్షేత్రంగా ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. ఒకప్పుడు అంతర్గత విబేధాలు మరియు ఉగ్రవాద సంస్థ ఐసిస్ (ISIS) అణచివేతకే పరిమితమైన ఇరాక్ రాజకీయాలు, ఇప్పుడు ఇరాన్ మరియు అమెరికా వంటి దేశాల మధ్య జరుగుతున్న ‘ప్రాక్సీ వార్’ కు వేదికగా మారాయి. ఈ సుదీర్ఘ పోరాటం ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను చిన్నాభిన్నం చేయడమే కాకుండా, ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా గొలుసును (Global Energy Supply Chain) ప్రమాదంలోకి నెట్టివేసింది. ముఖ్యంగా పశ్చిమాసియాలో చోటుచేసుకుంటున్న ఈ మార్పులు భారతదేశంపై నెమ్మదిగా కానీ, అత్యంత తీవ్రంగా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. భారత్ తన చమురు అవసరాల కోసం అత్యధికంగా ఇరాక్‌పైనే ఆధారపడుతున్న తరుణంలో, అక్కడ రేగుతున్న ప్రతి యుద్ధ జ్వాల మన దేశ ఆర్థిక భవిష్యత్తును ప్రశ్నార్థకం చేస్తోంది.

ఇరాక్ ప్రస్తుత పరిస్థితిని విశ్లేషిస్తే, అక్కడ ప్రభుత్వం ఉన్నప్పటికీ నిర్ణయాధికారం మాత్రం వివిధ సాయుధ బలగాల చేతుల్లో ఉందనేది స్పష్టమవుతోంది. ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న మిలీషియా గ్రూపులు దేశంలోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై దాడులు జరుపుతుండగా, ప్రతిగా అమెరికా జరిపే వైమానిక దాడులు ఇరాక్ పౌరుల ప్రాణాలను బలితీసుకుంటున్నాయి. ఈ ఉద్రిక్తతలు కేవలం సరిహద్దులకే పరిమితం కాకుండా, దేశంలోని ప్రధాన చమురు బావుల వరకు పాకాయి. బాస్రా వంటి చమురు సంపన్న ప్రాంతాల్లో భద్రత కరువవ్వడం వల్ల అంతర్జాతీయ కంపెనీలు తమ కార్యకలాపాలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేస్తున్నాయి. దీనివల్ల ప్రపంచ మార్కెట్‌కు అందాల్సిన చమురు సరఫరాలో భారీ వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. ఇరాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో 90 శాతం కంటే ఎక్కువ ఆదాయం చమురు ఎగుమతుల ద్వారానే వస్తుంది, కాబట్టి ఈ అస్థిరత ఆ దేశాన్ని దివాళా తీయించే దిశగా తీసుకెళ్తోంది. ప్రజా సేవలు కుంటుపడటం, నిరుద్యోగం పెరగడం మరియు అవినీతి రాజ్యమేలడం వల్ల అక్కడి ప్రజల్లో అసహనం పెరిగిపోతోంది, ఇది మరో భారీ అంతర్గత విప్లవానికి దారితీసేలా కనిపిస్తోంది.

భారతదేశంపై ఈ ప్రభావం కేవలం దౌత్యపరమైనది మాత్రమే కాదు, ఇది ప్రతి భారతీయుడి జేబుపై ప్రభావం చూపే ఆర్థిక సంక్షోభం. భారతదేశం తన మొత్తం చమురు దిగుమతుల్లో సుమారు 20 నుండి 25 శాతం ఇరాక్ నుండి పొందుతోంది. ఇరాక్‌లో యుద్ధ వాతావరణం వల్ల చమురు ఉత్పత్తి తగ్గితే లేదా రవాణా మార్గాలు మూసుకుపోతే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో క్రూడాయిల్ ధరలు ఒక్కసారిగా పెరుగుతాయి. భారత్ వంటి దేశాలు తన అవసరాల కోసం దిగుమతులపైనే ఆధారపడతాయి కాబట్టి, డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ పడిపోవడం మరియు ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు పెరిగితే, అది రవాణా రంగంపై ప్రభావం చూపి, పండ్లు, కూరగాయలు మరియు నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. ఇది మధ్యతరగతి మరియు పేద ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను దెబ్బతీస్తుంది. అందుకే ఇరాక్ స్థిరత్వం అనేది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊపిరిపోసే అంశం.

మరోవైపు, ఇరాక్‌లో ఉపాధి పొందుతున్న లక్షలాది మంది భారతీయుల భద్రత నేడు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అతిపెద్ద సవాలుగా మారింది. గతంలో ఐసిస్ సంక్షోభం సమయంలో భారతీయులను సురక్షితంగా వెనక్కి తీసుకురావడానికి ప్రభుత్వం ‘ఆపరేషన్ రాహత్’ వంటి భారీ తరలింపు కార్యక్రమాలను చేపట్టింది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో మళ్లీ అటువంటి ప్రమాదం పొంచి ఉంది. ఇరాక్ వ్యాప్తంగా ఉన్న ఆసుపత్రులలో నర్సులుగా, చమురు క్షేత్రాల్లో ఇంజనీర్లుగా మరియు నిర్మాణ రంగంలో కూలీలుగా పనిచేస్తున్న భారతీయులు ఇప్పుడు ప్రాణభయంతో గడుపుతున్నారు. యుద్ధం తీవ్రరూపం దాల్చితే వారిని తరలించడం కేవలం భారీ ఖర్చుతో కూడుకున్న పని మాత్రమే కాదు, అది దౌత్యపరంగా కూడా అత్యంత క్లిష్టమైన ప్రక్రియ. వారి ఉపాధి కోల్పోవడం వల్ల భారతదేశానికి వచ్చే విదేశీ మార్పిడి ద్రవ్యం (Remittances) కూడా తగ్గిపోతుంది, ఇది దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తిపై స్వల్ప ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.

ఈ భయంకరమైన పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి భారతదేశం ఇప్పుడు బహుముఖ వ్యూహాన్ని అనుసరిస్తోంది. మొదటిది, ఇంధన భద్రతను కాపాడుకోవడానికి ‘వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి’ విధానాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఇరాక్‌పై అతిగా ఆధారపడకుండా ఉండటానికి రష్యా నుండి చౌకగా లభించే చమురును దిగుమతి చేసుకోవడం, బ్రెజిల్ మరియు గయానా వంటి దేశాలతో కొత్త ఒప్పందాలు చేసుకోవడం ద్వారా తన చమురు వనరులను వైవిధ్యీకరిస్తోంది. దీనివల్ల ఒక ప్రాంతంలో యుద్ధం సంభవించినా మన దేశానికి చమురు సరఫరా ఆగిపోకుండా జాగ్రత్త పడుతోంది. అలాగే, దేశంలో వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలను (Strategic Petroleum Reserves) పెంచడం ద్వారా, అత్యవసర సమయాల్లో కనీసం 90 రోజుల పాటు దేశ అవసరాలను తీర్చేలా మౌలిక సదుపాయాలను సిద్ధం చేసింది. పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులైన సౌర మరియు పవన విద్యుత్ వైపు వేగంగా అడుగులు వేయడం కూడా ఈ దీర్ఘకాలిక వ్యూహంలో భాగమే.

దౌత్యపరంగా చూస్తే, భారత్ ఇప్పుడు ప్రపంచ వేదికపై ఒక శక్తివంతమైన మధ్యవర్తిగా ఎదుగుతోంది. ఇరాన్ మరియు అమెరికా వంటి దేశాలతో భారత్‌కు ఉన్న సన్నిహిత సంబంధాలను ఉపయోగించి, మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. ‘వసుధైవ కుటుంబకం’ అనే నినాదంతో, యుద్ధం దేనికీ పరిష్కారం కాదని, కేవలం చర్చల ద్వారానే శాంతి సాధ్యమని భారత్ అంతర్జాతీయ వేదికలపై గట్టిగా వినిపిస్తోంది. గ్లోబల్ సౌత్ నాయకుడిగా, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ప్రయోజనాలను కాపాడటం కోసం భారత్ తీసుకుంటున్న చర్యలు ప్రపంచ దేశాల ప్రశంసలు పొందుతున్నాయి. ఇరాక్ పునర్నిర్మాణంలో కూడా భారత్ కీలక పాత్ర పోషించాలని భావిస్తోంది. అక్కడ మౌలిక సదుపాయాల కల్పన, ఐటీ రంగం మరియు ఆరోగ్య రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెట్టడం ద్వారా ఆ దేశంతో సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని చూస్తోంది.

ముగింపుగా చెప్పాలంటే, ఇరాక్ యుద్ధం అనేది ఒక దేశానికి సంబంధించిన భౌగోళిక సమస్య మాత్రమే కాదు, అది ప్రపంచ ఆర్థిక గమనాన్ని మార్చే ఒక శక్తివంతమైన కారకం. భారతదేశం తన వ్యూహాత్మక చతురతతో ప్రస్తుతానికి ఈ సవాళ్లను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొంటున్నప్పటికీ, భవిష్యత్తులో ఇంధన స్వయంసమృద్ధి సాధించడమే శాశ్వత పరిష్కారం. అంతర్జాతీయ పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తూ, ఎప్పటికప్పుడు తన విదేశీ విధానాలను మార్చుకుంటూ, దేశ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడంలో భారత్ చూపుతున్న చొరవ అభినందనీయం. ఇరాక్ లో శాంతి నెలకొనడం అనేది కేవలం ఆ దేశ ప్రజలకే కాదు, భారతదేశ ఆర్థిక సుస్థిరతకు మరియు ప్రపంచ శాంతికి అత్యంత ఆవశ్యకం. యుద్ధ మేఘాలు తొలగి, అభివృద్ధి కిరణాలు ప్రసరిస్తేనే మానవాళికి మనుగడ సాధ్యమవుతుంది. దీనికోసం భారత్ తన వంతు ప్రయత్నాన్ని నిరంతరం కొనసాగిస్తూనే ఉంటుంది.